เป้าหมายของการ Blending คือ การทำให้เสียงร้องจากหลายคนฟังดูเหมือนมาจากคนๆ เดียว หรือที่เรียกว่า One Voice
อะไรที่เป็นกุญแจสู่ความสำเร็จ ในการทำวงประสานเสียง? บ้างก็บอกว่า รางวัลของการแข่งขัน บ้างก็ว่าคือ ชื่อเสียง บ้างก็ว่าการเป็นตำแหน่งแชมป์ แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นเราต้องมาดู ว่าแต่ละวงประสานเสียงเรามองอะไรกันบ้าง
ถ้าพูดถึงการแข่งขัน เกณฑ์ของการแข่งขันก็มีอยู่ 4 ข้อ ตามหลักของการแข่งขัน
1. ความแม่นยำของโน้ต
2. เทคนิคในการร้อง
3. รายละเอียดในการร้องในบทเพลงนั้นๆ
4. ภาพรวม
วันนี้อยากจะนำสิ่งดีๆมาแบ่งปัน กับทุกๆท่านในวันนี้ก็คือ
10 กุญแจสู่ความสำเร็จของวงประสานเสียง
1. Objectives (วัตถุประสงค์ของวง)
ว่าเป็นวงประเภทอะไร เช่น วงโบสถ์ทำหน้าที่รับใช้ศาสนจักร, วงสถาบันทำหน้าที่นำชื่อเสียงมาสู่สถาบัน ในวงหลายๆประเภททำหน้าที่เพื่อการศึกษา เพื่อพัฒนาทางด้านดนตรี หลายๆวงมีวัตถุประสงค์ที่แตกต่างกัน ซึ่งการที่จะบรรลุหรือไม่ ไม่ได้อยู่ที่การได้รับรางวัลเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่การบรรลุภารกิจในจุดประสงค์นั้นๆที่ทำอยู่หรือเปล่า
2. Conductor (วาทยกร)
ผู้อำนวยเพลงหรือ Choir Master เขามีความสามารถอยู่ในระดับใด
3. Choristers (นักร้อง)
ถ้าได้นักร้องดี…
หลายๆปัจจัยที่ทำให้เป็นอุปสรรคว่า ทำไมถึงร้องไม่ได้ เช่น
1. หูมีปัญหา
- มีคนจำนวนน้อยมากๆที่ไม่สามารถร้องเพลงได้ เนื่องจากหูไม่สามารถฟังเสียงได้ถูกต้อง ซึ่งมันเป็นการทำงานเป็นระบบ คือ การฟัง-ประมวลผล-การเปล่งเสียงออกมา แล้วเมื่อประมวลออกมาแล้ว สามารถผลิตเสียงออกมาได้ตามที่ควรจะเป็นหรือไม่
2. การอยู่สันโดษ ชอบทำงานคนเดียว?
- การร้องเพลงประสานเสียง คือการทำงานเป็นทีม หากมีความเป็นสันโดษหรือชอบร้อง Solo อย่างเดียวก็คงยากที่จะอยู่ในวงประสานเสียงได้ ซึ่งก็จะเป็นเรื่องของทัศนคติ และเมื่อ Solo มาร้องประสานเสียง ปัญหาหลักๆเลยของคนที่จะมาออดิชัน เข้าวงประสานเสียง คือชอบร้อง Solo และพอมาอยู่ในวง เวลาร้องก็จะคิดว่าตัวเอง Solo อยู่ตลอดเวลา เลยทำให้เสียงของวงไม่เกิดความกลมกลืนเป็นเสียงเดียว ซึ่งก็ต้องใช้การปรับทัศนคติ คิดให้ถูกต้อง ซึ่งบางคนก็อาจจะไม่ชอบการร้องประสานเสียงไปเลยเพราะตัวเองไม่เด่นพอ สุดท้ายก็จะลาออกจากวงไปเพราะมีทัศนคติที่ไม่ตรงกัน
3. ความมีวินัยและอดทนในวง สำคัญไหม?
- วงประสานเสียงส่วนใหญ่จะมีปัญหาเรื่องการที่เสียงตัวเองร้องได้แล้ว แต่อีกเสียงหนึ่งยังร้องไม่ได้ ก็จะเกิดคำถามกับคนบางกลุ่มว่า ทำไมฉันต้องมานั่งรอ ซึ่งจุดนี้ ควรจะต้องมีวินัยและความอดทน ในการยอมรับฟังคนอื่น เนื่องจากเราทำงานกันเป็นทีม เราต้องอยู่ด้วยกันเป็นหมู่คณะนั่นเอง
ดังนั้นแล้ว ไม่เคยเรียนร้องเพลง จะร้องคอรัสได้ไหม คำตอบคือ ได้ ถ้า...หูไม่เพี้ยน หรือหูไม่ดี แต่ถ้าหากว่าผ่านการฝึกฝนทุกวัน จนพัฒนาเรื่องหูของตนเองแล้ว อาจจะมีสับสนไปร้องเสียงนั้นเสียงนี้บ้าง แต่สุดท้ายแล้วการซ้อมบ่อยๆ ฝึกฝนบ่อยๆ ย่อมทำให้ตนเองพัฒนาได้เช่นกัน
ว่ากันด้วย 6 เหตุผลที่ว่า ทำไม ฟิลิปปินส์ ถึงเป็นเลิศด้านการร้องประสานเสียง
1.วิถีความเป็นอยู่
- ประเทศฟิลิปปินส์ นับถือศาสนาคริสต์ เป็นเมืองขึ้นของสเปนมากว่า 400 ปี ต่อด้วยอเมริกาและญี่ปุ่น ทำให้ประเทศฟิลิปปินส์ มีการเปิดหูเปิดตาในหลายวัฒนธรรม จนกลายเป็นค่านิยมในเรื่องของการร้องเพลง ที่เป็นเรื่องธรรมดาสำหรับพวกเขา
2.พรสวรรค์
- คนฟิลิปปินส์มี หู ที่ดีมากๆ ซึ่งการที่หูของเขาดีนั้น ทำให้เขาสามารถที่จะเลียนแบบเสียงในการร้องเพลงได้ เหมือนเจ้าของภาษาต่างๆนั้นๆ รวมถึง เซนต์ของจังหวะ และการออกเสียงของคนฟิลิปปินส์ จึงทำให้สิ่งเหล่านี้กลายเป็นพรสวรรค์ของพวกเขา
3. Passion หรือ ความรัก ความหลงใหล ในเสน่ห์ของการร้องเพลง
- ประเทศฟิลิปปินส์ไม่ได้แค่ชอบร้องเพลง แต่เขาร้องด้วยหัวใจของเขาจริงๆ ด้วยการที่ประเทศฟิลิปปินส์เป็นประเทศที่ไม่ได้มีความมั่งคั่งอะไรมากนัก ศาสนาจึงเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจ และการร้องประสานเสียงจึงกลายเป็นเรื่องปกติ เป็นสิ่งที่ทำเพื่อศาสนา เพื่อชาติ เพื่อสถาบัน และทำให้ประเทศมีชื่อเสียง จนเกิดเป็น Priority ความสำคัญต้นๆ และเกิดเป็นวินัย ความอดทน ความมุมานะ จึงทำให้ Passion ที่ประเทศฟิลิปปินส์มี ลุล่วงสู่ความเป็นเลิศได้
4. East meets West ความลงตัวของความเป็นตะวันออกและตะวันตก
- สิ่งที่ชัดเจน คือภาษา ภาษา Tagalog เป็นภาษาดั้งเดิม ซึ่งถูกผสมกับภาษาสเปน จึงทำให้เกิดภาษาที่เรียกว่า Taglish เลยทำให้ภาษา Tagalog มีความเป็นสากล และมีเสน่ห์ อย่างไม่น่าเชื่อ
5. Repertoire บทเพลง
- บทเพลงในประเทศฟิลิปปินส์มีความหลากหลายมากมาย เพราะมี ผู้เรียบเรียงและผู้แต่งเพลง เป็นของตัวเอง…
จากบทความที่แล้วที่บอกว่าทำอย่างไรให้เสียงเราตื่น ในบทความนี้เราจะมาอธิบายเทคนิคว่า การที่เสียงของเราจะตื่นต้องทำอะไรกันบ้าง สำหรับการวอร์มเสียง
1. Physical & Mental Relaxation
คือการเตรียมร่างกายและจิตใจของเราให้พร้อม ในการที่จะวอร์มเสียง และทำกิจกรรมการร้องเพลงในวันนั้นๆ ซึ่งการวอร์มเสียงไม่ได้ต่างอะไรกับเราออกกำลังกาย หรือยืดเส้นยืดสาย ในกีฬาต่างๆ
2. Singing Organ Exercise
ซึ่งเกี่ยวกับการออกเสียงโดยตรง โดยใช้อวัยวะที่เกี่ยวข้องกับการออกเสียง
3. Vocalise (Vocal Exercise)
ซึ่งเป็นหัวใจหลักของการวอร์มเสียง ก็คือแบบฝึกหัดในการออกเสียง โดยเริ่มมีโน้ตเข้ามาเกี่ยวข้อง โดยสามารถแบ่งเป็นแบบฝึกหัดย่อยๆ ที่ครูผู้สอนทั่วไปใช้ในการวอร์มเสียงได้ดังนี้
Ex.1 Open Throat (Hmm/Hng) การเปิดช่องคอ โดยใช้การ ฮึมม และ ฮังง
Ex.2 Vowels (A-อา/E-เอ/I-อี/O-โอ/U –อู) คือเสียงสระทั้งหลาย โดยอิงจากสระภาษาอิตาเลียนหรือละติน
Ex.3 Range Extension (การขยายช่วงเสียง) โดยใช้ โย โฮ
Ex.4 Articulation (สัทศาสตร์/การออกเสียง) คือ อวัยวะที่ใช้ในการสร้างเสียง นั่นคือ เสียงพยัญชนะ
ริมฝีปาก – b/p ร้องว่า พัม หรือ บัม
ริมฝีปากล่างหรือฟัน – f/v ร้องว่า ฟัม หรือ ฟา
ลิ้นและฟันบน – th ร้องว่า ธา ธอ
ลิ้นและเหงือก – l/s/sh ร้องว่า ลา ซา ชา
ขากรรไกร – g/k ร้องว่า กา โก
ช่องจมูก – ng ร้องว่า งา
Ex.5 Diaphragm (กะบังลม) เป็นแหล่งควบคุมที่เราใช้ในการซัพพอร์ท ใช้สระเสียงสั้น อะ เอะ อิ โอะ อุ เป็นต้น
ทั้งหมดนี้เป็นเพียงการยกตัวอย่างวิธีการวอร์มเสียง ซึ่งเคล็ดลับที่จะช่วยให้เสียงตื่น คือ การหัวเราะ จะช่วยให้เสียงของเราตื่นได้ไวมากขึ้น
คุณเคยสงสัยไหมว่า ทำไมคนเราถึงตื่นมาแล้วมีเสียงที่ ไม่สดใส แห้งเครือ
เทคนิคการเรียบเรียงเสียงประสานเสียงสำหรับวงคอรัส
1. ให้ความสำคัญกับเสียงร้องเป็นหลัก
ต้องไม่คิดว่ากำลังเรียบเรียงให้วงดนตรี เนื่องจากเสียงมนุษย์ไม่ได้มีเทคนิคได้มากเท่าเครื่องดนตรี ต้องนึกถึงวิธีการว่า เรียบเรียงออกมาแล้ว นักร้องสามารถจะร้องได้หรือไม่
2. เรียบเรียงตามใจ หรือ ทำตามโจทย์
ในส่วนของการเรียบเรียงตามใจ
หัวใจสำคัญของการเรียบเรียงตามใจเลยคือ เอกลักษณ์ ของตนเอง โดยยังคงโครงสร้างเดิมของเพลงไว้ เพราะคือการเรียบเรียง ไม่ใช่แต่งใหม่ เพียงเรียบเรียงปรุงแต่งตามจุดที่เราอยากจะให้มันเป็น ซึ่งจะมีอิสระในการเรียบเรียง
ในส่วนของการเรียบเรียงตามโจทย์
สิ่งแรกที่ต้องรู้คือ นักร้องคือใคร (หมายถึงช่วงอายุของนักร้อง) และความสามารถของนักร้องมีแค่ไหน ช่วงเสียงของวงอยู่ได้สูงสุดที่เท่าไหร่ คำนึงถึงนักร้องก่อน และมีการนำตัวอย่างแนวทางการเรียบเรียงมาให้ดูก่อน ว่าอยากได้ประมาณไหน อย่างไร
*** ในส่วนของปัญหาที่พบบ่อยคือการที่คอนดักเตอร์ ชอบไปเปลี่ยนวิธีการร้องของโน้ตที่ผู้เรียบเรียงทำมา ตรงนี้วิธีแก้ปัญหาคือการคุยกัน ซึ่งสามารถคุยกันได้ ตกลงกันได้อยู่แล้ว การที่คอนดักเตอร์จะปรับแก้โน้ต ของผู้เรียบเรียงจึงไม่ใช่ปัญหาใหญ่อะไร หากจะทำให้วงประสบความสำเร็จ หรือบทเพลงประสบความสำเร็จในการร้อง ... Arrangement ที่ดีจะนำพามาซึ่งความสำเร็จของวง ***
เราจะมาเรียนรู้วิธีการแบ่งเสียงว่า แต่ละเสียงช่วงเสียงเป็นอย่างไร
ทุกวันนี้มีการใช้คำว่า ออดิชัน ในส่วนมากกับรายการทีวี ซึ่งหมายถึงการคัดเลือก แต่ในการประสานเสียงคำว่า ออดิชัน หมายถึงใคร ที่จะเหมาะสมเข้าใจ
